Van tekentafel tot Geografisch Informatie Systeem (GIS)
|
Een geografisch informatiesysteem (GIS) koppelt geografische gegevens aan gegevens uit databanken. Een GIS bestaat uit meerdere lagen die verschillende informatie bevatten. Door die lagen op elkaar te leggen, kunnen correlaties gemaakt worden. Met een query worden gegevens uit de databanken geselecteerd en op de kaart geplaatst. Zo is het mogelijk om verbanden te leggen tussen de ligging van een magazijn en de huidige opgeslagen producten in dat magazijn. Dat kan belangrijk zijn voor eventuele interventies van hulpdiensten.
|
Nood aan GIS
Het terrein van ArcelorMittal Gent heeft een oppervlakte van 12 km². Het wordt doorkruist door 25 kilometer wegen en 50 kilometer treinsporen. Er zijn honderden kilometers bovengrondse en ondergrondse leidingen aangelegd voor gassen, kanaalwater, drinkwater, afvalwater, regenwater enzovoort. Daarnaast lopen massa’s elektrische energie- en signaalkabels, glasvezelleidingen en aardingen over het terrein. Er liggen ook allerhande transportbanden voor de aan- en afvoer van grondstoffen en producten. De totale bebouwde oppervlakte (fabrieksgebouwen, kantines, kantoren) bedraagt 600.000 m². Het grote aantal werknemers vereist intern busvervoer, parkings, voet- en fietspaden en dagelijks rijden honderden vrachtauto’s aan en af, wat de nodige weg- en veiligheidsaanduidingen vereist. Kortom, het terrein van ArcelorMittal Gent is vergelijkbaar met de infrastructuur van een kleine gemeente. Om die infrastructuur op een efficiënte wijze te beheren, kozen we voor een GIS-systeem.
Historiek van GIS
In 1984 werd het terrein van ArcelorMittal Gent al opgenomen via luchtfotogrammetrie. Een vliegtuig vloog op lage hoogte over onze fabrieksgronden en maakte foto’s die digitaal werden verwerkt. Die bestanden vormden de basis voor het volledige infrastructuurplan van het terrein. Om dat uit te werken, werd al een lagensysteem toegepast, dat weliswaar nog niet zo uitgebreid was gezien de beperkte capaciteit van de computers.
De infrastructuurplannen werden voor het eerst uitgewerkt met het programma CADDS4 van Computervision. In de jaren tachtig was dat een geavanceerd programma dat driedimensionale tekeningen kon maken. Om de beperkingen van het computergeheugen te omzeilen, werd het terrein eerst verdeeld in een zestigtal kwadranten van 200 x 200 m. Om een plan uit te tekenen waarop meerdere kwadranten te zien waren, was een secure programmering vereist, waarna de computer een halve nacht nodig had om de tekeningen ook effectief uit te plotten.
In het begin van de jaren negentig werd overgestapt op PC-configuraties waarop Designer-CAD draaide. Intussen waren de prestaties van de computers zo verbeterd dat plannen ook overdag konden worden geplot. De software-evolutie ging erg snel en in 1998 kozen we opnieuw voor een modernere software. Met het oog op maximale compatibiliteit en standaardisering viel de keuze op Autocad en Autocad Mapguide. Toen konden we voor het eerst ook spreken van een GIS-systeem. In een eerste fase werden gegevens uit Access-databestanden gekoppeld aan Autocad-tekeningen. In een latere fase werden efficiëntere SQL-databases ingezet.
GIS vandaag
Vandaag worden de ruimtelijke gegevens opgeslagen in DWG-bestanden (gegenereerd met Autocad). De niet-ruimtelijke gegevens zijn opgeslagen in een SQL-server. Met Autocad Mapguide en Macromedia Coldfusion Studio 5 worden queries gemaakt en gekoppeld aan de DWG-bestanden, en de resultaten kunnen worden bekeken via Internet Explorer.
Door de voortdurende groei van de aan het GIS gekoppelde bestanden is het GIS-systeem geëvolueerd van een lokale afdelingstoepassing binnen de studiedienst naar een bedrijfstoepassing van ArcelorMittal Gent. Daardoor werd een volgende stap in de evolutie van het GIS noodzakelijk. Door het afdelingsoverschrijdende karakter van de GIS-toepassingen moest de software worden overgedragen aan de afdeling informatiesystemen en -modellen. Dat zorgde voor een betere integratie met andere toepassingen en een uitgebreidere dienstverlening en onderhoud. Door het databeheer en het toepassingsbeheer te splitsen, kan de studiedienst ook beter focussen op de data-integriteit (invoer van correcte gegevens, inclusief validatie). Bovendien is de ontwerpomgeving nu ook losgekoppeld van de productieomgeving. Toekomstige gebruikers zullen enkel de gevalideerde gegevens vanuit de productieomgeving kunnen raadplegen. De ontwikkeling en aanvulling van gegevens gebeurt in de ontwerpomgeving. Dat doen we via vb.net-applicaties (de standaard voor bedrijfstoepassingen van ArcelorMittal Gent).
Enkele toepassingen
Fabrieksoverzicht
De meest gebruikte toepassing is het fabrieksoverzicht. Door in te zoomen op een bepaalde plaats kan de gebruiker alle onder- en bovengrondse leidingen en objecten identificeren. Met een eenvoudige dubbelklik op één van de objecten kan hij informatie opvragen, gaande van eenvoudige gegevens zoals diepte en soort van de leiding, tot meer complexe gegevens zoals het het wapenings- of bekistingsplan van een gebouw. Ook is het mogelijk om oppervlaktes en afstanden te meten.
Noodplan
Deze toepassing geeft een overzicht van alle gevaarlijke stoffen bij ArcelorMittal Gent. In een noodsituatie kan de gebruiker zeer snel de risico’s in de omgeving identificeren. Alle informatie over de inplanting van hydranten, branddetectiecentrales, compartimentering enzovoort is voorhanden.
Milieu
De milieuapplicatie bevat gegevens over aanplantingen, bebossing, bodemkarakteristieken en grondwaterkwaliteit.
Aardingsnet
Het aardingsnet van ArcelorMittal Gent bestaat uit ondergrondse kabels en meetputten. Door in te zoomen en aan te klikken verkrijgt de gebruiker informatie over de sectie van de kabel, het kabelnummer en de kabelsoort. Het systeem laat ook foto’s zien.
Loopkranen
Via deze toepassing kan de gebruiker snel informatie opvragen over de verschillende loopkranen bij ArcelorMittal Gent, met onder meer specificaties van de verschillende bewegingen, gegevens over motoren, tandwielkasten en zelfs detailplannen.