TPM of “Total Productive Maintenance / Management”: van verbetering naar vooruitgang

TPM wordt grafisch voorgesteld door middel van een honingraat. De symboliek die achter dit logo schuilgaat, is de volgende: honingbijen leven samen in grote groepen, bijenkolonies of bijenvolken. Zo'n kolonie omvat al gauw tienduizenden ijverige individuen die qua levenswijze, levensonderhoud en voortzetting van de soort volledig afhankelijk zijn van de groep. Elke individuele bij, of elk kleiner groepje van bijen, is speciaal uitgerust om welbepaalde functies te vervullen en zo bij te dragen tot de groei en de instandhouding van het geheel. Het is zowat de puurste vorm van samenwerking … en dus een gedroomd symbool om aan ArcelorMittal Gent (de nieuwe naam van Sidmar) te verbinden.

In mensentaal kan je TPM omschrijven als een managementtechniek die alle medewerkers op de werkvloer wil betrekken bij het optimaliseren van de installaties en de processen (Total). Haar doelstelling is een drastische verhoging van de globale productiviteit (Productive). Daarnaast betrekt ze ook het productiepersoneel bij het schoonhouden en onderhouden van de installaties (Maintenance). Het ultieme resultaat van TPM is een efficiënte onderneming die topprestaties neerzet inzake productiviteit, kostenbeheersing, kwaliteit, klantgerichtheid, veiligheid, milieu, personeelstevredenheid, enz. De ervaringen in de vroegst gestarte afdelingen, hebben aangetoond dat TPM vooral staat voor Total Productive "Management" in plaats van "Maintenance”.

TPM wil werkelijk een doorbraak realiseren in alle aspecten van onze bedrijfsvoering. Bijvoorbeeld: de productieverliezen met een factor 5 naar beneden halen, of het rendement van een installatie brengen van 97,5 naar 99,5%. Het spreekt vanzelf dat elke afdeling of sectie zijn eigen doorbraakdoelstellingen moet formuleren. TPM reikt de methodiek aan om ze succesvol te realiseren en baseert zich daarvoor op acht pijlers; in een eerste fase van TPM zal ArcelorMittal Gent prioriteit geven aan de eerste vier:

  1. Bestrijden van verliezen: vakoverschrijdende teams zullen de productieverliezen op de installaties die ze beheren, analyseren en behandelen;
  2. Autonoom onderhoud: teams van productieoperatoren en onderhoudspersoneel zullen de zorgactiviteiten van de installatie (reinigen, smeren, verbeteringsvoorstellen formuleren,…) op zich nemen, zodat de onderhoudsdiensten zich kunnen concentreren op de continue verbetering van de installaties;
  3. Planmatig onderhoud: het bestaande systeem van planmatig onderhoud zal verder verfijnd worden door kosten en baten af te wegen;
  4. Verbeteren operationele competenties: opleiding (op maat) is essentieel om de eerste drie pijlers te kunnen realiseren.

TPM ging in 2003 van start in de dompelverzinklijnen en in de organische bekledingslijn. De invoering van deze managementtechniek leidde op korte termijn al tot een drastische vermindering van stilstanden, storingen en technische problemen. Via prestatie-indicatoren meten we de doelmatigheid en de efficiëntie van al onze processen. Een voorbeeld maakt duidelijk hoe dat in zijn werk gaat.

Sporadisch treedt er wel eens een onderbreking op tijdens het galvaniseren (het bekleden van de staalplaat met een zinklaag). Dat is niet alleen vervelend, het brengt ook kosten teweeg. Daarom meten we constant de duur tussen twee opeenvolgende onderbrekingen. De MTBF (Mean Time Between Failures) is een graadmeter voor het succes van de inspanningen die we leveren om onvoorziene onderbrekingen weg te werken en die non-conformiteit op te heffen.

Na de dompelverzinklijnen en de organische bekledingslijn, volgden ook de andere afdelingen van ArcelorMittal Gent. Ondertussen wordt TPM toegepast in alle productieafdelingen en in de meeste ondersteunende diensten.

TPM is baanbrekend omdat de mens de hoofdrol speelt in het bedrijfsverhaal. TPM zal een fundamentele verandering in de bedrijfscultuur teweegbrengen en zal op iedereen van toepassing zijn. Alle afdelingen en alle hiërarchische niveaus die met TPM starten, krijgen een intensieve opleiding krijgen om de TPM-spelregels te leren kennen. Bovendien zijn een hele groep werknemers opgeleid tot echte TPM-instructeurs. TPM zal ook concreet inhoud geven aan de vier waarden van ArcelorMittal Gent. Een aantal voorbeelden zijn:


  • Subsidiariteit: niemand kent de installatie beter dan de persoon op de werkvloer die de installatie bedient. Het is dan ook logisch dat juist die persoon ideeën gaat uitwerken om de betrouwbaarheid van zijn installatie te verbeteren. De taak van zijn chef bestaat erin hem te stimuleren, te begeleiden, te coachen.
  • Samenwerken: teamwerk en taakintegratie staan centraal in TPM. Eén van de pijlers van TPM is autonoom onderhoud, waarbij gaandeweg autonome of zelfbeherende teams zullen worden gevormd die niet enkel de productie verzorgen, maar die ook een grote verantwoordelijkheid dragen voor onderhoud, kwaliteit, veiligheid, opleiding, enz. Dat werkt motiverend omdat mensen zo ook beter gaan inzien wat hun rol kan zijn voor het welzijn van de onderneming.
  • Openheid: kennis delen met collega’s is een essentiële voorwaarde om samenwerking alle kansen op slagen te geven. Zo zullen onderhoudsmensen hun kennis en ervaring doorgeven aan productiemensen om de autonome teams optimaal te laten functioneren.
  • Respect: TPM vertrekt van het principe dat je respect opbrengt voor de werkomgeving van jezelf en van je collega’s, maar dat je tegelijk ook van anderen respect eist voor je eigen werkomgeving. TPM beoogt een mentaliteitswijziging waarbij we problemen niet meer oogluikend toelaten, maar waarbij we elkaar wijzen op zaken die voor verbetering vatbaar zijn.


Uit wat voorafgaat, blijkt duidelijk dat TPM de “top-down” (van bovenaf gestuurd) en de “bottom-up”-benadering (van basis naar top) perfect combineert. In haar top-down-opvolging van de methode moet ze strak zijn, maar in haar concrete invulling door de medewerkers op de werkvloer (bottom-up) juist zeer open.

Belangrijk om te beseffen is dat TPM niet de zoveelste slogan of het zoveelste actieplan is met een begin- en einddatum. TPM is nooit “af” en is evenmin een vrijblijvende oefening: het vergt een langdurig engagement van iedere medewerker, maar zal op termijn ongetwijfeld leiden tot een grotere betrokkenheid en persoonlijke voldoening. Die ontwikkeling past overigens ook in de strategie van ArcelorMittal.



Een aantal sites van ArcelorMittal, waaronder Eurogal, Gueugnon en Desvres, passen TPM reeds toe, en met succes, vermits ze onlangs bij het Japanse TPM-instituut JIPM (Japan Institute of Plant Maintenance) verschillende prijzen wegkaapten.

De dompelverzinklijn was de eerste afdeling van ArcelorMittal Gent die de TPM Excellence Award 1st Category behaalde.

Intussen is ook de organische bekledingslijn van ArcelorMittal Gent al in de TPM-prijzen gevallen.